Ε1. Ορυκτά καύσιμα και κλιματική αλλαγή #1


Τα ορυκτά καύσιμα όπως είδαμε, αποτέλεσαν την βάση της βιομηχανικής επανάστασης και κυριολεκτικά την κινητήρια δύναμη του δυτικού πολιτισμού όπως τον γνωρίζουμε σήμερα.

Ταυτόχρονα όμως με την χρήση, δηλαδή την καύση των ορυκτών καυσίμων και την εξέλιξη που επέφερε, οι άνθρωποι άνοιξαν το κουτί της Πανδώρας για το περιβάλλον και απελευθέρωσαν την μάστιγα του CO2.

Η παραγωγή CO2 οφείλεται στο μεγαλύτερο ποσοστό της στην καύση ορυκτών καυσίμων, των ίδιων που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι στην καθημερινή ζωή τους, στην θέρμανση, στις μεταφορές (χερσαίες, θαλάσσιες και εναέριες), στις βιομηχανίες και βέβαια για την παραγωγή ηλεκτρισμού.

Τα ορυκτά καύσιμα κατά την καύση τους, παράγουν επίσης θειικά, ανθρακικά και νιτρικά οξέα, ραδιενεργά υλικά, σωματίδια με την μορφή τέφρας και βέβαια CO2[1].

Οι κυβερνήσεις υπογράφουν συμφωνίες και πρωτόκολλα, όμως δεν διαφαίνεται καμμία διάθεση και προοπτική διαφοροποίησης του ενεργειακού μοντέλου.

Η ενεργειακή επάρκεια ίσως να αποτελεί το ύψιστο αγαθό/συμφέρον το οποίο επιδιώκουν να εξασφαλίσουν οι κυβερνήσεις, οι μεγάλες εταιρίες, οι χώρες. Τα αποθέματα και οι τιμές των καυσίμων, έχουν γίνει η αιτία συγκρούσεων και πολέμων, συμφωνιών και πολιτικών χειρισμών.

Οι διάφορες μορφές άνθρακα (κάρβουνο, λιγνίτης), το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο χρησιμοποιούνται για την παραγωγή σχεδόν του 90% της ενέργειας παγκοσμίως και συνολικά η χρήση τους δεν προβλέπεται να μειωθεί σημαντικά στο μέλλον, όσο αυξάνεται η ζήτηση ενέργειας. Παρά την ανησυχία των κυβερνήσεων για την ενεργειακή τους επάρκεια, την συμβολή του CO2 στην κλιματική αλλαγή και την υιοθέτηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι προβλέψεις για έναν χρονικό ορίζοντα 20ετίας, εμφανίζουν αύξηση σε όλες ανεξαιρέτως τις μορφές ενέργειας, όπως δείχνει το πιο κάτω διάγραμμα.  

 Η ζήτηση για ενέργεια προβλέπεται οτι θα αυξηθεί, ιδιαίτερα από αναπτυσσόμενες χώρες μη-μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) -μέλος του οποίου είναι η Ελλάδα-, στην πορεία τους προς την εντατικοποίηση της βιομηχανικής παραγωγής, σε αντίθεση με τις χώρες-μέλη των οποίων η ανάπτυξη δεν αναμένεται να επανέλθει στα επίπεδα πριν την οικονομική κρίση, ως ένα βαθμό σκοπίμως.

Οι ταραχές στην Μέση Ανατολή και στην Αφρική, η κλονισμένη εμπιστοσύνη στα πυρηνικά εργοστάσια μετά την διαρροή εξαιτίας του σεισμού στην Φουκουσίμα και η προσδοκία για ανάκαμψη των ευρωπαϊκών βιομηχανιών, μεταξύ άλλων παραγόντων, αυξάνουν τις τιμές του πετρελαίου αναλογικά προς την αναμενόμενη ζήτηση και την απρόσκοπτη διάθεσή του. Το πετρέλαιο δηλαδή, αναμένεται να αποτελέσει ασύμφορο καύσιμο ως προς τις τιμές του, απαραίτητο ωστόσο σε τομείς όπως οι μεταφορές.

Το φυσικό αέριο αυξάνει το ποσοστό συμμετοχής του ως πηγή ενέργειας και παράλληλα αυξάνεται η άντληση/παραγωγή του, ενώ επιπλέον θεωρείται οτι εμφανίζει μικρότερη συμμετοχή/επιβάρυνση στις εκπομπές CO2.

Τα στερεά ορυκτά καύσιμα (άνθρακας, λιγνίτης) αναμένεται να αποτελέσουν την κύρια πηγή ενέργειας στην Κίνα και στην Ινδία οι οποίες διαθέτουν μεγάλα αποθέματα και επειδή δεν δεσμεύονται προς το παρόν από συμφωνίες για μείωση των εκπομπών τους[2].

Αλλά και στην ΕΕ, ο λιθάνθρακας και ο λιγνίτης αποτελούν το 80% των αποθεμάτων της σε ορυκτά καύσιμα και αρκετές χώρες της θα χρειαστεί να εκμεταλλευτούν τα αποθέματά τους προκειμένου να ενισχύσουν την ενεργειακή τους επάρκεια και να μειώσουν τα κόστη από την εισαγωγή πετρελαίου.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η «επιτακτική ανάγκη για περιορισμό των εκπομπών GHG, η διαχείριση της περιφερειακής ατμοσφαιρικής ρύπανσης και η ανάγκη για ταχεία ανάπτυξη προμηθειών ενέργειας χαμηλού ή/και μηδενικού άνθρακα» που αναγνώριζε το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ενέργειας το 2009[3] εκφράζεται το 2011[4] με το κομψό μεν, μετριοπαθές περιβαλλοντικά δε: «Άμβλυνση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων με την εξασφάλιση της επάρκειας σε προσφορά και ζήτηση και την ανάπτυξη του ενεργειακού εφοδιασμού από ανανεώσιμες και άλλες πηγές χαμηλού άνθρακα». 

 Στο ζητούμενο των ενεργειακών πολιτικών μεταξύ ενεργειακής επάρκειας και προσιτής οικονομικά ενέργειας, συνυπολογίζεται και η πυρηνική ενέργεια, την οποία κάποιες χώρες είναι αποφασισμένες να συνεχίσουν να παράγουν (Γαλλία, Ελβετία, ΗΠΑ, Βρετανία, Κίνα) ενώ άλλες σκοπεύουν να αναπτύξουν (Πολωνία, Ινδία, Νότια Κορέα, Ουκρανία). Η Γερμανία η οποία παρήγαγε το ένα τέταρτο του ηλεκτρισμού της από πυρηνικά εργοστάσια τα οποία καταργεί σταδιακά από το 2011 όπως είχε εξαγγείλει, θα χρειαστεί να εκμεταλλευτεί τα μεγάλα αποθέματά της σε στερεά ορυκτά καύσιμα, αφού μόνο μικρή ενεργειακή επάρκεια μπορεί να εξασφαλίσει από ΑΠΕ[5].

Τυχόν δίλημμα μεταξύ των δύο, αφενός μεν είναι πλαστό όπως όλα τα διλήμματα μεταξύ δύο μη συγκρίσιμων «κακών» τα οποία αποτελούν την συνήθη, ευθεία ή μέσω προπαγάνδας, πρακτική των κατεστημένων πολιτικών, αφετέρου έχει ήδη απαντηθεί και ακυρωθεί επιστημονικά, περιβαλλοντικά, ενεργειακά, οικονομικά, κοινωνικά και -κυρίως- ηθικά[6],[7].

(1)    ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑ ΚΑΥΣΙΜΟ

image001ΠΗΓΗ: U.S. Energy Information Administration
Το 2011, οι ΗΠΑ εισήγαγαν περίπου 9 εκατομμύρια βαρέλια πετρέλαιο ημερησίως και η Κίνα περίπου 4,6 εκατομμύρια, η Γερμανία 2,2 και η Γαλλία 1,7. Από τις μεγαλύτερες καταναλώτριες χώρες, η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία, η Βραζιλία, ο Καναδάς, το Μεξικό, το Ιράν και η Βρετανία έχουν παραγωγή που καλύπτει ή υπερκαλύπτει την κατανάλωσή τους, η Κίνα καταναλώνει διπλάσια από την παραγωγή της και οι: Ιαπωνία, Ινδία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, δηλαδή τρεις χώρες της ΕΕ, εισάγουν το σύνολο του πετρελαίου που καταναλώνουν, σύμφωνα με τον πιο κάτω πίνακα. 
                                        ΚΟΡΥΦΑΙΕΣ ΧΩΡΕΣ 2011                                      (σε   χιλιάδες βαρέλια πετρελαίου ημερησίως) 
     ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
1 ΗΠΑ                            18.949 Σαουδική   Αραβία                  11.154
2 Κίνα                              8.924 Ρωσία                                    10.239
3 Ιαπωνία                       4.480 Βρεταννία                               10.136
4 Ινδία                             3.426 Κίνα                                         4.347
5 Σαουδική   Αραβία       2.986 Ιράν                                         4.226
6 Βραζιλία                       2.793 Καναδάς                                    3.597
7 Ρωσία                           2.725 Ηνωμένα   Αραβικά Εμιράτα   3.088
8 Γερμανία                      2.400 Μεξικό                                       2.960
9 Καναδάς                       2.289 Κουβέιτ                                     2.692
10 Νότια   Κορέα               2.230 Βραζιλία                                    2.685
11 Μεξικό                         2.133 Ιράκ                                              2.629
12 Ιράν                              2.028 Νιγηρία                                     2.554
13 Γαλλία                          1.792 Βενεζουέλα                              2.489
14 Βρεταννία                    1.608 Νορβηγία                                  2.007
15 Ιταλία                           1.454 Αλγερία                                     1.863

                                              

 

 

 

 

 

 

 


ΠΗΓΗ: EIA

(2) ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΝΘΡΑΚΑ ΚΑΙ ΛΙΓΝΙΤΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 2010-2011

  coallignite production 2010-2011                     

ΠΗΓΗ: ENERDATA[8]



[1]   Wikipedia http://en.wikipedia.org/wiki/Fossil_fuel (17.5.2013)

[2]   U.S. Energy Information Administration http://www.eia.gov/forecasts/ieo/more_highlights.cfm#world (17.5.2013)

[3]   World Energy Council 2009 Assessment http://www.worldenergy.org/documents/report_final_3.pdf (20.5.2013)

[4]   World Energy Council 2011 Assessment http://www.worldenergy.org/documents/wec_2011_assessment_of_energy_and_climate_policies.pdf (σελ. 7) (20.5.2013)

[5]   World Energy Council 2011 Assessment http://www.worldenergy.org/documents/wec_2011_assessment_of_energy_and_climate_policies.pdf (σελ. 16) (20.5.2013)

Advertisements

Comment here....

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s