Καίγεται το σπίτι μας


Advertisements

Αποφάσεις της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή – EU decisions for climate change


***** English version below*****
Αγαπητά μέλη του Avaaz σε όλη την Ευρώπη,


Είναι η μεγαλύτερη κρίση της εποχής μας. Αν δεν δράσουμε τώρα, κοραλλιογενείς ύφαλοι θα εξαφανιστούν για πάντα, πολικές αρκούδες θα επιβιώνουν μόνο σε ζωολογικούς κήπους και τα παιδιά μας θα κληρονομήσουν ένα πλημμυρισμένο χάος αντί για έναν υγιή πλανήτη. Σε 2 μέρες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα αποφασίσουν την κλιματική πολιτική της Ευρώπης — για να συμφωνήσουν όμως να μειώσουν τη ρύπανση πρέπει εμείς οι πολίτες να δείξουμε τεράστια στήριξη. Υπόγραψε το ψήφισμα και εμείς θα το κάνουμε είδηση στα ΜΜΕ!

SIGN HERE

Είμαστε αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη κρίση της εποχής μας. Αν δεν δράσουμε τώρα, κοραλλιογενείς ύφαλοι θα εξαφανιστούν για πάντα, πολικές αρκούδες θα επιβιώνουν μόνο σε ζωολογικούς κήπους και τα παιδιά μας θα κληρονομήσουν ένα πλημμυρισμένο και καμένο χάος αντί για έναν υγιή πλανήτη. Εμείς οι άνθρωποι είμαστε υπεύθυνοι για την κλιματική αλλαγή, αλλά αν ενώσουμε τις δυνάμεις μας τώρα, εμείς οι ίδιοι μπορούμε να διασφαλίσουμε ένα θετικό μέλλον για τον πλανήτη μας και την ανθρωπότητα.
Σε 2 μέρες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συνεδριάσουν για την κλιματική αλλαγή. Όμως σκοπεύουν να συμφωνήσουν σε επικίνδυνα χαμηλούς στόχους, αγνοώντας τις συμβουλές των επιστημόνων και τις προειδοποιητικές ενδείξεις της φύσης παντού γύρω μας. Είναι στο χέρι μας να κάνουμε τις φωνές μας να ηχήσουν πιο δυνατά απ’τις σειρήνες της βρώμικης βιομηχανίας και να δείξουμε στους Ευρωπαίους ηγέτες ότι η τολμηρή πρόταση για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 50% είναι όχι μόνο αναγκαία, αλλά και δημοφιλής.
Ας χαράξουμε τα όρια μας ακριβώς εδώ και ας σταματήσουμε τις ρυπογόνες βιομηχανίες που σιγά-σιγά σκοτώνουν και τον πλανήτη μας και εμάς τους ίδιους. Υπόγραψε τώρα και μετά στείλε ένα προσωπικό μήνυμα — έτσι θα εφοδιάσουμε τους πράσινους πρωταθλητές της Ευρώπης (Ηνωμένο Βασίλειο και Γερμανία) με την ισχυρή λαϊκή εντολή μας, την οποία θα ενισχύσουμε επιπλέον με αποτελέσματα δημοσκοπήσεων που θα αποδεικνύουν τη σημασία που έχει η προστασία του πλανήτη σε χώρες κλειδιά. Στη συνέχεια, λίγες μέρες πριν την κρίσιμη ψηφοφορία, θα δημοσιεύσουμε στα ΜΜΕ τα καλύτερα μηνύματα των μελών μας:
http://www.avaaz.org/en/eu_2030_climate_main_greek/?bICoGgb&v=37485
Η επιτυχία της διεθνούς διάσκεψης για την κλιματική αλλαγή που θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι του χρόνου, θα κριθεί απ΄τη στάση της Ευρώπης. Αν η Ευρώπη αποφασίσει να θέσει υψηλούς στόχους για τη μείωση της ρύπανσης και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, και να ξεκινήσει μια καθαρή, ενεργειακή επανάσταση, τότε μόνο θα δοθεί το έναυσμα και σε άλλες χώρες ώστε να έρθουν στο Παρίσι με σοβαρές προτάσεις. Αυτή είναι η ευκαιρία μας να σώσουμε τον πλανήτη μας.
Με τη βιομηχανία βρώμικης ενέργειας να ασκεί πίεση στους πολιτικούς και την κρίση στη Ουκρανία να αποσπά την προσοχή, κινδυνεύουμε να ξεμείνουμε με μια Ευρώπη κολλημένη σε επικίνδυνα χαμηλούς κλιματικούς στόχους. Αυτή τη στιγμή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι διχασμένοι, με την Πολωνία και άλλες χώρες να αρνούνται την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μείωση του διοξειδίου του άνθρακα κατά 40% μέχρι το 2030, πόσο μάλλον για το 50% που προτείνουν κορυφαίοι επιστήμονες.
Οι ηγέτες θα συναντηθούν σε 2 μέρες. Ας δημιουργήσουμε μια εκκωφαντική έκκληση για συμφωνία ενός σχεδίου που θα σώσει τον πλανήτη μας. Μετά εμείς θα κάνουμε την έκκληση είδηση στα ΜΜΕ. Υπόγραψε το επείγον ψήφισμα και μετά στείλε ένα προσωπικό μήνυμα ζητώντας η Ευρώπη να παίξει ηγετικό ρόλο βάζοντας υψηλούς κλιματικούς στόχους:
http://www.avaaz.org/en/eu_2030_climate_main_greek/?bICoGgb&v=37485
Τον τελευταίο χρόνο είδαμε καταστροφικά καιρικά φαινόμενα σε όλο τον κόσμο. Το κίνημα του Avaaz έχει συσπειρωθεί ξανά και ξανά για να πιέσουμε πολιτικούς να δράσουν. Τον περασμένο Ιανουάριο, ¼ εκατ. από εμάς στείλαμε μηνύματα σε Ευρωπαίους Επιτρόπους, βοηθώντας έτσι να βελτιωθούν οι προτάσεις οι οποίες τελικά θα συζητηθούν αυτή τη βδομάδα. Τώρα είναι η ώρα να τους κάνουμε να δράσουν.
Με ελπίδα,
Iain, Mary, Bert, Christoph, Marie, Alex, Alice, Ricken και όλη η ομάδα του Avaaz

Περισσότερες πληροφορίες:

Ενέργεια: προκλήσεις και ευκαιρίες για την Ευρώπη και την Ελλάδα (Το Βήμα) http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=572620
Τα μέτρα για το κλίμα δεν είναι πολυτέλεια (Καθημερινή) http://www.kathimerini.gr/754082/article/epikairothta/perivallon/ta-metra-gia–to-klima-den-einai-polyteleia
Η ΕΕ θέτει κλιματικούς στόχους για το 2030 – EU outlines 2030 climate goals (BBC) http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-25841134
Διχασμένη η ΕΕ παλεύει για ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους – Divided EU grapples with energy and climate goals (Euractiv) http://www.euractiv.com/energy/divided-continent-grapples-energ-news-533857
Η συχνότητα σοβαρών πλημμυρών σε όλη την Ευρώπη αναμένεται να ‘διπλασιαστεί μέχρι το 2050’ -Frequency of severe flooding across Europe ‘to double by 2050’ (The Independent) http://www.independent.co.uk/environment/climate-change/frequency-of-severe-flooding-across-europe-t…
Η Ευρωπαϊκή στήριξη για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής «δεν πτοήθηκε από την οικονομική κρίση» – European support for climate change action ‘not dented by financial crash’ (The Guardian) http://www.theguardian.com/environment/2014/mar/03/european-climate-change-financial-crash
The EU: Climate Emitter or Committer? (Huffington Post) http://www.huffingtonpost.com/yvo-de-boer/the-eu-climate-change_b_4941914.html
Η πράσινη πολιτική της Μέρκελ βυθίζει τα κέρδη του Γερμανικού άνθρακα – Merkel’s Green Push Sinks German Coal Profits (Bloomberg) http://www.bloomberg.com/news/2014-03-14/merkel-s-green-push-blows-away-german-coal-power-profits-energy.html
Ένας υψηλός, πράσινος, ενεργειακός στόχος θα μπορούσε να εξοικονομήσει 260 δις ευρώ στην ΕΕ -Ambitious green energy target could save EU €260bn (Business Green Plus) http://www.businessgreen.com/bg/analysis/2333312/ambitious-green-energy-target-could-save-eu-eur260bn
Οι Ευρωπαίοι λένε: η υπεράσπιση του κλίματος θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα φέρει οικονομική ανάπτυξη – Turn to climate action for a job-rich economic recovery, Europeans say (European Commission) http://europa.eu/rapid/press-release_IP-14-201_en.htm
*

**** English version*****
Dear Avaazers across Europe,


It’s the biggest crisis of our time. Unless we act now, coral reefs will disappear, polar bears will only survive in zoos, and our kids will inherit a flooded mess of a planet. In 2 days, Europe’s leaders will decide our climate policy — but they’ll only set necessary pollution cuts if we can show huge public support. Sign the petition, then we’ll make it massive in the media!

SIGN HERE

We are facing the biggest crisis of our time. Unless we act now, coral reefs will disappear forever, polar bears will only survive in zoos, and our kids will inherit a flooded and scorched mess of a world. But we created climate change, and if we join forces, we can ensure both people and planet flourish. In 2 days, Europe’s leaders will hold a summit on the climate crisis. Right now they’re poised to agree weak targets, ignoring scientists’ advice and the warning signs that nature is flashing all around us. It’s up to us to get our voices heard above the chorus of dirty industry lobbying, to show leaders that bold action to cut pollution in half is popular and necessary. Let’s draw a line in the sand, and stop our leaders from letting industry kill us slowly. Sign up now, then send a personal message — we’ll arm climate champions Germany and the UK with our massive mandate, twin it with opinion polls that prove support for the planet in key blocking countries and feed the best messages to the media right up until the vote:
http://www.avaaz.org/en/eu_2030_climate_main_img1/
Europe’s leadership will make or break the all important global Paris climate summit next year. Only if Europe decides on strong goals that halve pollution, improve energy efficiency, and trigger a clean energy revolution can we build momentum for other countries to bring great offers to the table. It’s our chance to save the planet.    The dirty energy industry has a strong hold on our politicians and their lobbying, plus the distraction of the Ukraine crisis, are threatening to push Europe into a dangerous low ambition agreement. Right now, Europe’s leaders are divided, with Poland and several others refusing to agree the 40% carbon pollution cuts the European Commission recommends for 2030, let alone the 50% cuts that leading scientists recommend.
Our leaders meet in just 2 days. So let’s build a huge call for them to agree the plan that can save our planet, then take it to the media. Sign the urgent petition, then send a personal message calling for Europe to lead the world on strong targets to pull us back from the brink:http://www.avaaz.org/en/eu_2030_climate_main_img1/

The last twelve months have seen damaging extreme weather all over the world. And the Avaaz movement has showed up again and again to get politicians to act, such as the quarter of a million of us who wrote to European Commissioners in January, helping improve the proposals which EU leaders will discuss this week. Let’s ensure they act.
With hope,
Iain, Mary, Bert, Christoph, Marie, Alex, Emilie, Alice, Ricken and all the Avaaz team.

More information:

EU outlines 2030 climate goals (BBC) http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-25841134
Divided EU grapples with energy and climate goals (Euractiv) http://www.euractiv.com/energy/divided-continent-grapples-energ-news-533857
Frequency of severe flooding across Europe ‘to double by 2050’ (The Independent) http://www.independent.co.uk/environment/climate-change/frequency-of-severe-flooding-across-europe-t…
European support for climate change action ‘not dented by financial crash’ (The Guardian) http://www.theguardian.com/environment/2014/mar/03/european-climate-change-financial-crash
The EU: Climate Emitter or Committer? (Huffington Post) http://www.huffingtonpost.com/yvo-de-boer/the-eu-climate-change_b_4941914.html
Merkel’s Green Push Sinks German Coal Profits (Bloomberg) http://www.bloomberg.com/news/2014-03-14/merkel-s-green-push-blows-away-german-coal-power-profits-energy.html
Ambitious green energy target could save EU €260bn (Business Green Plus) http://www.businessgreen.com/bg/analysis/2333312/ambitious-green-energy-target-could-save-eu-eur260bn
Turn to climate action for a job-rich economic recovery, Europeans say (European Commission) http://europa.eu/rapid/press-release_IP-14-201_en.htm

Κλιματική Αλλαγή-Συμπεράσματα


soilΟυδείς υποστηρίζει οτι η ενέργεια μπορεί ή πρέπει να παράγεται από μια μόνο πηγή και ομοίως η μείωση των ορυκτών καυσίμων δεν είναι δυνατόν να υποκατασταθεί από μια μόνο ανανεώσιμη πηγή και από την χρήση μιας μεθόδου περιορισμού των εκπομπών CO2.

Ωστόσο, το σύνολο σχεδόν των φορέων συμφωνούν οτι η κλιματική αλλαγή αποτελεί μια πραγματικότητα και εκόντες άκοντες αναζητούν, ερευνούν, εκπονούν, υιοθετούν, προαναγγέλλουν, νομοθετούν ή προβάλλουν λύσεις για την αντιμετώπιση και την σταθεροποίησή της.

 Τα προβλήματα στις οικονομίες των χωρών παγκοσμίως, μοιάζουν να έχουν λειτουργήσει αποτελεσματικότερα από τον φόβο για την απειλή της ζωής στον πλανήτη, στην λήψη αποφάσεων που αφορούν στην μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και στην χρήση εναλλακτικών πηγών.

Η μετάβαση ωστόσο σε ενεργειακό μοντέλο χαμηλού άνθρακα, αφορά και πρέπει να απασχολεί τους πάντες, κυρίως εκείνους οι οποίοι είναι περισσότερο εκτεθειμένοι σε άμεσους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή, δηλαδή τους απλούς ανθρώπους σε όλον τον κόσμο, τους πολίτες σε όλη την Γη, των οποίων το βασικό συμφέρον είναι η ποιότητα ζωής τους, όχι πλέον μέσω της υπερκατανάλωσης -ή της προσπάθειας να εξασφαλίσουν τους πόρους για να την επιτύχουν-, αλλά μέσω της βιωσιμότητας του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο φιλοδοξούν να ζήσουν οι ίδιοι και οι μελλοντικές γενιές.

Τα κέντρα αποφάσεων βρίσκονται πολύ μακριά ή ίσως πολύ κοντά στην καθημερινότητά τους, αφού η κατάχρηση των γήινων πόρων γίνεται με απώτερο στόχο τους ίδιους ως καταναλωτές αγαθών και υπηρεσιών και ως εκ τούτου ενέργειας. Κανένας δεν μπορεί να πουλήσει σε ανύπαρκτη αγορά και είναι -έστω και εν αγνοία τους- οι πολίτες, εκείνοι που μπορούν να θέσουν όρια στον καταναλωτισμό ως αιτίας της υπερεκμετάλλευσης και της κατάχρησης των πόρων που έχουν ως αποτέλεσμα τον κίνδυνο για την επιβίωση του πλανήτη και των κατοίκων του.

Η κατάργηση όλων των μορφών άνθρακα ως κυρίαρχου καυσίμου είναι εφικτή, ωστόσο τα κρατικά και ιδιωτικά συμφέροντα πίσω από την κατοχή, εξόρυξη, επεξεργασία, διακίνηση και πώλησή του υπερισχύουν των πιέσεων κυβερνητικών, μη κυβερνητικών και διακυβερνητικών φορέων οι οποίοι υποχρεώνονται σε συντηρητικές ή και μετριοπαθείς νομοθεσίες, μελέτες και εφαρμογές για την σταδιακή αποδέσμευση. Επιπλέον, η τεχνολογία όπως αναπτύχθηκε μετά την έναρξη της εκμετάλλευσης του άνθρακα, επίσης ήταν εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα και οι προσαρμοσμένες στις ΑΠΕ τεχνολογίες, όταν χρησιμοποιούνταν, δημιουργούσαν επιπλέον κόστος στο τελικό προϊόν. Η διεύρυνση της χρήσης τους όμως, έχει αποδειχθεί οτι θα αποσβέσει τις επενδύσεις και θα μειώσει το κόστος, ενώ το αντίστροφο είναι δυνατόν να συμβεί στην αγορά άνθρακα η οποία θα συρρικνωθεί σταδιακά, κάτι που λέγεται ευκολότερα από όσο πραγματοποιείται.

 Είναι χαρακτηριστική, αν δεν είναι αποφασιστική, η στάση του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα στα περιβαλλοντικά ζητήματα και ιδιαίτερα στις αποφάσεις τις οποίες πιέζεται να πάρει ή να ματαιώσει, αφενός υπό την απειλή περισσότερων κλιματικών καταστροφών, αφετέρου υπό την επιρροή του ενεργειακού κατεστημένου της χώρας του.

Οι τυφώνες που έχουν πλήξει πολλές περιοχές των ΗΠΑ, με τον πιο πρόσφατο -συνηθισμένο για την περιοχή αλλά άνευ προηγουμένου σε ένταση και έκταση- Μουρ στην Οκλαχόμα και οι οποίοι αποδίδονται ευθέως στην κλιματική αλλαγή από τους επιστήμονες, αφορούν τις ζωές της πλειοψηφίας του κόσμου, δηλαδή τους ψηφοφόρους, όχι όμως τις αυτουργούς πετρελαϊκές εταιρίες, δηλαδή τους χρηματοδότες. Η υπερδύναμη βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα: Κοινωνικές αποφάσεις ή τροφοδότηση του εθνικού προτύπου, δηλαδή υποστήριξη του κέρδους;

 Αν οι ΗΠΑ ή ο Ομπάμα ειδικά, ξεπεράσουν τον εαυτό τους, θα το δείξει η επικαιρότητα και η ιστορία, στο μεταξύ όμως, αναδυόμενες οικονομικές υπερδυνάμεις όπως η Κίνα, οι οποίες δεν προβάλλουν ούτε προφασίζονται κοινωνικό πρόσωπο και δεν ενδιαφέρονται να αποτελέσουν παγκόσμιο πρότυπο δημοκρατίας, διατηρούν ελευθερία κινήσεων στην υπερεκμετάλλευση, στην υπερ-επιβάρυνση της ατμόσφαιρας και στην υπερ-τροφοδότηση των δυτικών αγορών με τα αγαθά τα οποία οι ίδιες έχουν προπαγανδίσει ως απαραίτητα. Ο καταναλωτισμός γέννησε ένα τέρας, το οποίο υπό το καθεστώς κοινωνικών πιέσεων που αφορούν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, καλείται να διαχειριστεί με πολιτικά μέσα.

Η ΕΕ, στην παρούσα φάση της, η οποία δεν είναι τυχαία ούτε συγκυριακή ωστόσο, μικρή πίεση μπορεί να ασκήσει σε περιβαλλοντικά θέματα, δεδομένου οτι η ίδια βρίσκεται μεταξύ σφύρας και άκμονος με τα οικονομικά προβλήματα να απειλούν τις στρατηγικές της σε όλους σχεδόν τους τομείς. Είναι εύλογο να παίρνει προτεραιότητα η ανεργία στις ευρωπαϊκές χώρες, όχι μόνο ως κοινωνικό αλλά πλέον και ως πολιτικό πρόβλημα. Διαχρονικά και φυσιολογικά η επιβίωση προηγείται της ευζωίας, όμως η κλιματική αλλαγή καθιστά δυσδιάκριτα τα μεταξύ τους όρια. Η ανάκαμψη θα επανέλθει μοιραία και η ΕΕ θα κληθεί τότε να γίνει σαφής στον προσανατολισμό και στις προτεραιότητές της.

Τα κινήματα για την κλιματική αλλαγή από την πλευρά τους, είχαν να παλέψουν επί δεκαετίες σε πολλαπλά μέτωπα εναντίον της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων, χωρίς χαρισματικούς ηγέτες ούτε κεντρική οργάνωση.

 Η διοχέτευση προς την Κίνα των ορυκτών καυσίμων που εξορύσσονται στις ΗΠΑ και στον Καναδά και εντός των οποίων προκαλούν περιβαλλοντικές καταστροφές με διαρροές και ατυχήματα, κατέστησε εξόφθαλμη την υποκρισία των εταιριών -οι οποίες προέβαλαν στο παρελθόν την φθηνή ενέργεια ως άλλοθι για τις δραστηριότητές τους-, με αποτέλεσμα να αυξάνεται διαρκώς το πλήθος εκείνων που συντάσσονται με τα περιβαλλοντικά κινήματα και να ισχυροποιούνται οι πιέσεις προς τους πολιτικούς και τις κυβερνήσεις.

sunshineΣε επίπεδο καθημερινότητας, είναι αναπόφευκτοι οι αργοί ρυθμοί της μετάβασης σε έναν πιο «πράσινο» τρόπο ζωής, μέσα σε πόλεις και σε περιφέρειες που έχουν δομηθεί ή προσαρμοστεί για να καλύψουν τις ανάγκες παλαιότερων εποχών οι οποίες δημιούργησαν περιβαλλοντικά προβλήματα μεν, ωστόσο δεν σκιαζόταν από την υπερθέρμανση του πλανήτη αλλά κυριαρχούνταν από τον αγώνα για εξέλιξη, πρόοδο και -βέβαια- πλουτισμό και η μετάβαση καθυστερεί περαιτέρω σε χώρες με χαμηλούς ή ανύπαρκτους ρυθμούς ανάπτυξης ή και απαρχαιωμένης παιδείας.

Τα κτήρια, τα μεταφορικά μέσα, το νερό, το πράσινο και οι καλλιέργειες, τα απορρίμματα, η θέρμανση, οι καθημερινές οικιακές και επαγγελματικές δραστηριότητες, έχουν την σφραγίδα παρωχημένων νοοτροπιών και πρακτικών και βέβαια κοινωνικής παιδείας, η κλιματική αλλαγή ωστόσο πιέζει να αναθεωρηθούν.

Οι πρωτοβουλίες περιβαλλοντικών οργανώσεων, τοπικών και κυβερνητικών φορέων, εταιριών, μέσων μαζικής ενημέρωσης και βέβαια του εκπαιδευτικού προσωπικού (και σε λαμπρές περιπτώσεις χωρών, του εκπαιδευτικού συστήματος) διεθνώς, μόνο άσκοπες ή ευκαταφρόνητες δεν πρέπει να θεωρούνται. Εξυπηρετούν την εξάπλωση περιβαλλοντικής και οικολογικής συνείδησης, η οποία δεν μπορεί πλέον να επικοινωνείται κατ’ αποκλειστικότητα από -μικρά συνήθως- οικολογικά ή «πράσινα» πολιτικά κόμματα.

Η διάδοση των πληροφοριών που αφορούν το άμεσο, πλέον, μέλλον της ζωής στην Γη, εφοδιάζει τους ανθρώπους με στοιχεία κατάλληλα για την διαχείριση των πόρων στην καθημερινότητά τους, για την ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής τους, για την υιοθέτηση σύγχρονης φιλοσοφίας στα θέματα περιβάλλοντος.

 Οι απόψεις διίστανται σχετικά με το κατά πόσον είναι αναστρέψιμη η κλιματική αλλαγή, ωστόσο, όποια θεωρία κι αν αποδεχθούμε, η αδράνεια, η αδιαφορία, η μη ανάληψη πρωτοβουλιών και πολύ περισσότερο η εμμονή σε έναν τρόπο ζωής ο οποίος έχει αποδειχθεί καταστροφικός, είτε θα επιταχύνουν το θεωρούμενο ως αναπόφευκτο ή θα μηδενίσουν τις πιθανότητες να επιτευχθεί η πιθανή αναστροφή του προβλήματος.  

Απλές, καθημερινές αλλαγές στις προτεραιότητες, όπως η προώθηση της χρήσης των ποδηλάτων μέσα στις πόλεις και η αντίστοιχη μείωση των μετακινήσεων με αυτοκίνητα, ο εκσυγχρονισμός των μέσων μαζικής μεταφοράς ώστε να εξυπηρετούν περισσότερους επιβάτες, η μετατροπή των παλαιών κτηρίων και οι περιβαλλοντικές προδιαγραφές των νεόδμητων, η γενικότερη και μεθοδευμένη μείωση στην κατανάλωση ενέργειας και η αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με ΑΠΕ, ακόμα κι αν μοιάζουν σταγόνα στον ωκεανό των κλιματικών προβλημάτων τα οποία απαιτούν δραστικές και παγκόσμιες πρωτοβουλίες, δίνουν το μέτρο των απαιτήσεων των κοινωνιών.

 Στρατιές ανθρώπων οι οποίοι ασχολούνται θεωρητικά, νομικά και νομοθετικά, επαγγελματικά και επιχειρηματικά, επιστημονικά ή πρακτικά με την κλιματική κρίση, συμφωνούν οτι η γνώση, η βούληση και η δράση, από όπου κι αν προέρχονται, θα παράσχουν τις λύσεις· και τα εκατομμύρια ανθρώπων που έχουν πληγεί από τα φαινόμενα σε όλη την Γη, καταδεικνύουν μεν οτι δεν είναι πλέον νωρίς για να ενεργοποιηθούμε αλλά, όσο υπάρχουν άνθρωποι, δεν είναι αργά.

 

2014: Έτος Κλιματικής Δράσης – Μπαν Κι-μουν


ban ki moon snow

   10 Δεκεμβρίου 2013                    

«Η μεγάλη ιδέα μου δεν είναι καινούργια. Ούτε είναι με την ευρύτερη έννοια, δική μου. Είναι όμως μια ιδέα που θα αποτελέσει κύριο στόχο μου για τον επόμενο χρόνο και στην οποία πιστεύω βαθιά.

Το 2014, πρέπει να μετατρέψουμε την μεγαλύτερη συλλογική πρόκληση που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα σήμερα, την κλιματική αλλαγή, στην μεγαλύτερη ευκαιρία για κοινή πρόοδο προς ένα βιώσιμο μέλλον. Η επόμενη, είναι η χρονιά για κλιματική δράση.

Δεν μπορούμε να καθυστερήσουμε περισσότερο. Οι ελπίδες μας για εξάλειψη της φτώχειας, την επίτευξη των Στόχων Ανάπτυξης της Χιλιετίας μέχρι το 2015 και η εφαρμογή της φιλοδοξης ατζέντας ανάπτυξης πέρα από το 2015, στηρίζεται στην στην αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης τώρα. Το κόστος της αδράνειας θα αυξηθεί.

Οι χώρες έχουν συμφωνήσει να οριστικοποιήσουν μια φιλόδοξη νομική συμφωνία για την κλιματική αλλαγή μέχρι το 2015. Αλλά υπάρχει μεγάλη ανηφόρα μπροστά μας και το 2014 μια καίρια χρονιά για την παραγωγή δράσης και δυναμικής που θα μας ωθήσει προς τα εμπρός.

Οι πάγοι λειώνουν, η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει και οι ωκεανοί γίνονται όλο και πιο όξινοι. Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου συνεχίζουν να αυξάνονται -είμαστε τα πρώτα ανθρώπινα όντα που ανέπνευσαν ποτέ αέρα με 400 σωματίδια ανά εκατομμύριο (ppm) διοξειδίου του άνθρακα. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα -κύματα καύσωνα, πλημμύρες, ξηρασίες και τροπικοί κυκλώνες-είναι πιο συχνά και έντονα.

Δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε μεκρύτερα από την πρόσφατη καταστροφή στις Φιλιππίνες. Σε όλον τον κόσμο, οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν και φοβούνται την οργή ενός υπερθερμαινόμενου πλανήτη.
Η επιστήμη είναι σαφής. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες είναι η κυρίαρχη αιτία της κλιματικής αλλαγής. Δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε την φύση.

Εκφράζω την βαθιά μου ανησυχία οτι η κλίμακα δράσης μας δεν είναι επαρκής για να περιορίσει την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2°C, το σημείο στο οποίο αναμένεται να συμβούν οι πιο επικίνδυνες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Ωστόσο, είμαι αισιόδοξος επειδή διακρίνω οφέλη σε πολλαπλά μέτωπα προς ένα μέλλον χαμηλού άνθρακα. Πολλές κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, κοινωνικές ομάδες, γυναίκες, νέοι και τοπικοί ηγέτες, καινοτομούν και επεξεργάζονται λύσεις.

 mongolian tent-solar

Ηλιακός συλλέκτης – παραδοσιακή σκηνή της Μογγολίας

 Νέα προγράμματα για βιώσιμες πόλεις και κλιματικά έξυπνη γεωργία, ήδη αποδίδουν οφέλη. Πολλές πρωτοβουλίες εργάζονται για την μείωση των εκπομπών και την ατμοσφαιρική μόλυνση, ενώ ενισχύουν την ανθεκτικότητα. Χώρες και εταιρίες, αντιλαμβάνονται τα οικονομικά πλεονεκτήματα από την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Η παγκόσμια απαίτηση για καθαρή ενέργεια, όπως η ηλιακή και η αιολική, συνεχίζει να αυξάνεται αισθητά και οι επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια έχουν τετραπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία.

Γνωρίζουμε οτι είναι δυνατόν να περιορίσουμε το κενό των εκπομπών. Πρέπει να χτίσουμε σε αυτήν την δυναμική.

Για να επιτύχουμε τον ευρείας κλίμακας μετασχηματισμό που είναι αναγκαίος για την σταθεροποίηση του κλίματος, οι χώρες χρειάζεται όχι μόνο να απευθύνουν τα σωστά πολιτικά μηνύματα αλλά επίσης να θέσουν πιο τολμηρούς στόχους. Η κλιματική χρηματοδότηση είναι επένδυση στο μέλλον. Δεν πρέπει να γίνει όμηρος βραχυπρόθεσμων οικονομικών εκτιμήσεων.

Τα οφέλη θα είναι σημαντικά. Μπορούμε ταυτοχρόνως να μειώσουμε τις εκπομπές και να φωτίσουμε αγροτικές κλινικές και σχολεία, να ενδυναμώσουμε τοπικές επιχειρήσεις και να τονώσουμε τις οικονομίες. Η καθολική πρόσβαση στην καθαρή ενέργεια μπορεί να ωφελήσει την υγεία των ανθρώπων και να προωθήσει την ισότητα των φύλων. Μπορούμε να ανοίξουμε νέες αγορές, να δημιουργήσουμε αξιοπρεπείς εργασίες και να σχεδιάσουμε βιώσιμη αστική ανάπτυξη.

Οι ιδιωτικές επενδύσεις είναι απαραίτητο να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη απαίτηση για ενέργεια στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Αλλά δεν μπορούμε να ενεργοποιήσουμε τους ιδιωτικούς πόρους χωρίς δημόσια κίνητρα. Η έξυπνη δημόσια χρηματοδότηση μπορεί να ενθαρρύνει τοπικές και διεθνείς ιδιωτικές επενδύσεις. Οι επενδυτές και οι εταιρείες χρειάζεται να ενώσουν τις δυνάμεις τους με τον δημόσιο τομέα.

 geothermal iceland

 Εργοστάσιο γεωθερμικής ενέργειας στην Ισλανδία

 Θα συγκαλέσω Κλιματική ΣύνοδοΚορυφής στην Νέα Υόρκη στις 23 Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους, μια ημέρα πριν την έναρξη της ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Αυτή η Σύνοδος έχει ως στόχο τις λύσεις και όχι τις διαπραγματεύσεις. Έχω προσκαλέσει όλους τους Αρχηγούς Κρατών και Κυβερνήσεων, μαζί με διοικητές επιχειρήσεων και χρηματοδοτών, αυτοδιοίκηση και ομάδες πολιτών.

Ζητώ από όλους εκείνους που θα έλθουν να φέρουν τολμηρές και νέες ανακοινώσεις και δράσεις. Τους ζητώ να φέρουν τις μεγάλες ιδέες τους.

 Μέχρι τότε, θα συνεχίσω να καταβάλω κάθε δυνατή προσπάθεια για την ενεργοποίηση της πολιτικής θέλησης, την κινητοποίηση των οικονομικών επενδυτών, τους επιχειρηματικούς ηγέτες με επιρροή και τους ανθρώπους που κινητοποιούν οπουδήποτε, να κάνουν ότι μπορούν.

Το να ανταποκριθούμε στην πρόκληση της κλιματικής αλλαγής είναι μια μεγάλη ιδέα για την επόμενη χρονιά. Αλλά είναι επίσης μεγάλη ιδέα για το μέλλον -της ανρθωπότητας και του πλανήτη μας. Είναι μια σπουδαία ευθύνη στις πλάτες μας αλλά πιστεύω ακράδαντα οτι ο καθένας μας μπορεί να εντείνει τις προσπάθειές του και καταστεί ηγέτης στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και στην οικοδόμηση αξιοπρεπούς διαβίωσης για όλους μας.

Οι μελλοντικές γενιές θα κρίνουν την δράση μας σε αυτό το ζήτημα. Το 2014, έχουμε την ευκαιρία να περάσουμε στην σωστή πλευρά της ιστορίας. Ας το κάνουμε.»

Photo: United Nations

Σημείωση: Το άρθρο αυτό αποτελεί μέρος μιας ενότητας του LinkedIn στην οποία οι επονομαζόμενοι Influencers (”άνθρωποι που επηρεάζουν” σε ελεύθερη απόδοση), επιλέγουν μια μεγάλη ιδέα που θα διαμορφώσει το 2014.

Απόδοση για το climatechangeplanetwomaneveryday

Ε2. Εναλλακτικές επιλογές για την μείωση εκπομπών CO2 #2


Δέσμευση και Αποθήκευση Άνθρακα (CCS) 

Η μέθοδος CCS, είναι η διαδικασία δέσμευσης των εκπομπών CO2 στην πηγή από όπου αυτές θα διέφευγαν στην ατμόσφαιρα και η διοχέτευσή τους επιτόπου, μέσω αγωγών ή με μεταφορικά μέσα, σε αποθηκευτικούς χώρους, δηλαδή φυσικούς υπόγειους γεωλογικούς σχηματισμούς, όπως απεικονίζεται πιο κάτω. Η εφαρμογή της διαδικασίας, απαιτεί εξοπλισμό και προσαρμογή των μονάδων παραγωγής που εκπέμπουν CO2, δίκτυο μεταφοράς και πρόβλεψη για κατάλληλους αποθηκευτικούς χώρους. Η διοχέτευση CO2 στο υπέδαφος χρησιμοποιείται από την δεκαετία του 1970 ως μέθοδος «ενισχυμένης ανάκτησης πετρελαίου», δηλαδή για την αύξηση της ποσότητας του αντλούμενου καυσίμου[1].

 Της μεθόδου CCS υπεραμύνονται φορείς -όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άνθρακα και Λιγνίτη (Eurocoal)[2]– και ιδιωτικές ή κρατικές πετρελαϊκές και άλλες εταιρίες, ως πιο συμφέρουσα από άποψη κόστους τεχνολογία που επιτρέπει την  συμμόρφωση προς τις εκάστοτε νομοθεσίες μείωσης των εκπομπών CO2 στα πλαίσια λειτουργίας business as usual, δηλαδή χωρίς την υποχρέωση μείωσης της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

 Πολυεθνικές εταιρείες όπως οι αμερικανικές  Exxon Mobil[3] και Chevron[4], η ολλανδική Royal Dutch Shell Plc, η νορβηγική Statoil ASA (STL), η γαλλική Alstom SA (ALO), η σουηδική Vattenfall -που αναφέραμε πιο πάνω- και πολλές άλλες, κάνουν χρήση της μεθόδου και παράλληλα πραγματοποιούν νέες επενδύσεις σε μονάδες παραγωγής ενέργειας σε ΗΠΑ, Καναδά και Ευρώπη, στις οποίες ενσωματώνουν την συγκεκριμένη τεχνολογία.

image002                      

 ΠΗΓΗ: Intergovernmental Panel on Climate Change

 

 Το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Δέσμευσης και Αποθήκευσης Άνθρακα, παρουσιάζει 75 ενεργές μονάδες CCS διεθνώς το 2012, από τις οποίες 24 βρίσκονται στις ΗΠΑ, 21 στην Ευρώπη, 11 στην Κίνα, 8 στον Καναδά και οι υπόλοιπες σε όλες τις περιοχές και τις ηπείρους, εκτός της Νοτίου Αμερικής όπου ωστόσο μελετάται η δυνατότητα εγκατάστασής τους[5].

 Οι εταιρίες διατείνονται οτι η μέθοδος είναι ασφαλής, ενώ παράλληλα διαβεβαιώνουν τους μετόχους τους οτι είναι κερδοφόρα, ωστόσο οι υπόγειες αποθήκες ενέχουν τον κίνδυνο των διαρροών είτε προς την επιφάνεια, είτε προς υδροφόρους ορίζοντες εξαιτίας, τόσο ανθρώπινου λάθους όσο και σεισμών ή άλλων γεωλογικών φαινομένων, με τον ίδιο τρόπο που έχουν αποβεί θανατηφόρα τα εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας. Επίσης, η μεταφορά μέσω δικτύου σωληνώσεων, όταν δεν είναι δυνατή η αποθήκευση στην περιοχή όπου λειτουργεί μια μονάδα που εκπέμπει CO2, ενέχει επιπλέον κίνδυνο διαρροών.

Η Οδηγία 2009/31/ΕΕ/23.4.2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, «θεσπίζει το νομικό πλαίσιο για την περιβαλλοντικά ασφαλή γεωλογική αποθήκευση του CO2, ως συμβολή στην μάχη εναντίον της κλιματικής αλλαγής» και προβλέπει οτι «ο σκοπός της περιβαλλοντικά ασφαλούς γεωλογικής αποθήκευσης CO2 είναι ο διαρκής περιορισμός του CO2 με τέτοιο τρόπο ώστε να αποτρέψει και, όπου είναι δυνατόν, να εξαλείψει κατά το δυνατόν αρνητικά φαινόμενα και οποιοδήποτε κίνδυνο για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία.»

 Επίσης σύμφωνα με την ίδια Οδηγία, οι χώρες-μέλη, αν και εφόσον επιτρέψουν την εφαρμογή της μεθόδου σε εδάφη τους, αφού εξετάσουν τις πιθανότητες να είναι ενεργειακά εκμεταλλεύσιμα σύμφωνα με τις πολιτικές της ΕΕ για την ενεργειακή επάρκεια, θα πρέπει να παρέχουν  στους πολίτες τους περιβαλλοντικές πληροφορίες για την γεωλογική αποθήκευση και να λαμβάνουν υπ’ όψιν τους τις γεωλογικές ιδιαιτερότητες όπως η σεισμικότητα, δηλαδή «εάν υπό τις προτεινόμενες συνθήκες χρήσης δεν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος διαρροής και εάν δεν υφίστανται σημαντικοί κίνδυνοι για το περιβάλλον και την υγεία.» [6]

Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, μετά το οριστικό κλείσιμό τους, βρίσκονται επί 20 χρόνια υπό την ευθύνη της εταιρίας λειτουργίας τους όσον αφορά τους ελέγχους και την ασφάλειά τους και στην συνέχεια, υπό προϋποθέσεις ασφαλείας, περνούν στην ευθύνη, την δικαιοδοσία και στην υποχρέωση ελέγχου των Αρμόδιων Αρχών[7], δηλαδή κρατικών φορέων, καθεστώς το οποίο θεωρείται ελαστικό και δελεαστικό από εταιρίες εκτός ΕΕ[8], αφού περιορίζει σε σχετικά βραχυπρόθεσμο ορίζοντα την ευθύνη των εταιριών.

Η αποθήκευση στο υπέδαφος των ωκεανών έχει κριθεί περιβαλλοντικά επισφαλής σύμφωνα με μελέτες και έχει απαγορευτεί από τις διεθνείς συνθήκες για την διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος (Λονδίνου και OSPAR)[9]. Η απαγόρευση ενισχύει τις αμφιβολίες σχετικά με την ασφάλεια της μεθόδου, η οποία παρουσιάζει έντονες ομοιότητες με την απόρριψη πυρηνικών αποβλήτων στους ωκεανούς μέχρι το 1993 οπότε απαγορεύτηκε, χωρίς αυτό να σημαίνει οτι δεν παραβιαζόταν, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα υγείας στους κατοίκους της Σομαλίας και καταστροφές στα παράλιά της[10].

 Με την μέθοδο αυτή, κυριολεκτικά θάβεται το πρόβλημα των εκπομπών CO2 οι οποίες παραμένουν στα ίδια επίπεδα -αν δεν αυξάνονται- και απομένει στο μέλλον να φέρει στην επιφάνεια τα περιβαλλοντικά προβλήματα που θα έχουν δημιουργηθεί εξαιτίας της εφαρμογής της.

Επίσης διαλευκαίνεται το «μυστήριο» των χαμηλών εκπομπών κάποιων βιομηχανικών χωρών της Ευρώπης, ενώ παράλληλα ελλοχεύει ο κίνδυνος να μετατραπούν τα εδάφη όσων χωρών το επιτρέψουν -για οικονομικούς ή πολιτικούς λόγους-, σε αποθήκες αποβλήτων CO2, με άγνωστες και μη προβλέψιμες συνέπειες.

Εξοικονόμηση ενέργειας

Εναλλακτικά των πολιτικών που ήδη αναφέραμε και στην πορεία της προς τον εκσυγχρονισμό -σύμφωνα με τις στρατηγικές που έχει εκπονήσει-, η ΕΕ εξετάζει μέσω των Προγραμμάτων Δράσης για την Εθνική Ενεργειακή Αποδοτικότητα (NEEAP), τις δυνατότητες να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας στα κράτη μέλη με κατάλληλη οργάνωση του δημόσιου τομέα. Τα προγράμματα αυτά θέτουν ως στόχο την μείωση της κατανάλωσης κατά 9% μέχρι το 2016, ενώ «αρμόδιοι φορείς των χωρών μελών υποχρεούνται να προωθήσουν τον στόχο με οικονομικά αποδοτικούς τρόπους» [11].

Στην αξιολόγηση της προόδου για το 2012 στην οποία εξετάστηκε το κυβερνητικό πλαίσιο και οι πολιτικές σε διάφορους τομείς (δημόσιο, μεταφορές, κτήρια, συσκευές, βιομηχανία και τριτογενής τομέας), οι έλληνες ειδικοί που συμμετείχαν, κρίνουν οτι η Ελλάδα, στην βάση ενός «βέλτιστου» πακέτου πολιτικών, παρουσιάζει μέτρια πρόοδο στις «ενεργειακά αποδοτικές πολιτικές»[12] και
σύμφωνα με τον πίνακα, βρίσκεται στην 16η θέση μεταξύ των 27 χωρών μελών της ΕΕ.

Θετικό παράδειγμα στις αποτελεσματικές πολιτικές αποτελεί η Δανία, η οποία βρίσκεται στην 2η θέση και σύμφωνα με την αξιολόγηση έχει λάβει βασικά μέτρα στα πλαίσια των οποίων οι εταιρίες ενέργειας πρέπει να συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων για την ενεργειακή αποτελεσματικότητα μέσω υποχρέωσης για εξοικονόμηση ενέργειας. Επιπλέον, το Ταμείο Εξοικονόμησης Ενέργειας της χώρας, παρέχει κρατική χρηματοδότηση για ενεργειακή αποδοτικότητα, σε νοικοκυριά, στον δημόσιο τομέα και σε επιχειρήσεις, ενώ υπάρχουν μέτρα αυξημένης φορολόγησης για πηγές ενέργειας που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα. 

Η 1η Φινλανδία χρησιμοποίησε αποτελεσματικές πολιτικές στα δημόσια κτήρια και μεταξύ άλλων μέτρων που εφάρμοσε είναι η συμφωνία με την τοπική αυτοδιοίκηση η οποία είναι αρμόδια για τον έλεγχο, τις λογιστικές αξιολογήσεις και την οικονομική υποστήριξη επενδύσεων στην οικονομία ενέργειας. Το πακέτο των πολιτικών της Φινλανδίας περιλαμβάνει αυστηρά πρότυπα χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας σε παλαιότερα και νεόκτιστα κρατικής ιδιοκτησίας κτήρια[13].

 image002

 ΠΗΓΗ: Energy Efficiency Watch

 Οι υπεύθυνοι του προγράμματος NEEAP όσο και οι έρευνες των ειδικών που συμμετείχαν, υποδεικνύουν οτι η Ελλάδα δεν έχει ούτε φιλόδοξη, ούτε καινοτόμα πολιτική για την ενεργειακή αποτελεσματικότητα[14] και καταγράφουν την έλλειψη μακροχρόνιων στρατηγικών και πρωτοβουλιών της Ελλάδας, η οποία σε όλους τους τομείς ακολουθεί την τακτική «συμμόρφωσης», είτε ιδρύοντας υπηρεσίες και φορείς, είτε υιοθετώντας και -στο μέτρο του δυνατού- εφαρμόζοντας  τις οδηγίες της ΕΕ, όπως επιβεβαιώνει η απάντηση του αρμόδιου του ΥΠΕΚΑ:

«Δεν έχουν μπει ακόμα στόχοι. Υπάρχουν οι δεσμεύσεις της ΕΕ. Αυτές έχουμε. Η Ελλάδα είναι υπέρ μιας συνεκτικής και φιλόδοξης συμφωνίας για την 2η περίοδο [του Πρωτοκόλλου του Κυότο]. Έχει αποφασιστεί οτι θα γίνει αλλά δεν έχουν μπει στόχοι και διαδικασίες.»

 Οι προοπτικές να γίνει η Ελλάδα πρωτοπόρος στον εκσυγχρονισμό και στην εφαρμογή μέτρων για την εξοικονόμηση ενέργειας ειδικότερα και προς ένα καινοτόμο και λαμπρό μέλλον στον τομέα της πρόληψης και προστασίας από την κλιματική αλλαγή γενικότερα, διαγράφονται αβέβαιες. Η παγκόσμια τάση αλλά κυρίως οι πολιτικές της ΕΕ, θα ορίσουν τα πλαίσια μέσα στα οποία θα υποχρεωθεί να δράσει. Στα παγκόσμια, όπως και στα εσωτερικά -καταστροφικά- φαινόμενα που έχει να διαχειριστεί,  θα μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν και να δώσουν τον «τόνο» οι κάτοικοί της, ως άμεσα ενδιαφερόμενοι και θιγόμενοι και το ίδιο βέβαια έχουν την δυνατότητα να πράξουν οι κάτοικοι όλου του πλανήτη.

Η ενημέρωση, η αφύπνιση και η παιδεία, αποτελούν το διαχρονικό και συμπαγές υπόβαθρο για την πρόοδο σε οποιονδήποτε τομέα και είναι η καλλιέργειά τους ή, αντίθετα, ο αποκλεισμός τους που δημιουργούν τις στατιστικές και ποιοτικές διαφοροποιήσεις. Ωστόσο, όταν πρόκειται για προβλήματα πανανθρώπινα, όπως η κλιματική αλλαγή, η έννοια της παγκοσμιοποίησης μπορεί να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και να εξυπηρετήσει το ουσιαστικό κέρδος το οποίο είναι οι άνθρωποι και η ποιότητα ζωής τους, αν όχι η επιβίωσή τους, όχι πλέον με τα πρότυπα και τους όρους που θέτει ένα ποσοστό του πληθυσμού της Γης και τα οποία δημιουργούν ανάγκες, κόστος και απώλειες για όλους.


[11]  Energy Efficiency Watch http://www.energy-efficiency-watch.org/  (20.5.2013)    

Ε2. Εναλλακτικές επιλογές για την μείωση εκπομπών CO2 #1


Η δραστική και αποτελεσματική μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου δεν φαίνεται πιθανή στο άμεσο μέλλον, αφού μεταξύ της απρόσκοπτης βιομηχανικής παραγωγής και της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, οι ανεπτυγμένες χώρες σαφώς επιλέγουν την πρώτη, αναζητώντας ταυτόχρονα μεθόδους μείωσης των εκπομπών CO2 οι οποίες να λαμβάνουν υπ’ όψιν την σχέση κόστους-κέρδους, τον παγκόσμιο ανταγωνισμό και τα ενεργειακά τους αποθέματα.

Οι αναπτυσσόμενες βιομηχανικά χώρες από την πλευρά τους, στον αγώνα τους να γίνουν ανταγωνιστικές και υπολογίσιμες σε επίπεδο επιρροής και διασφάλισης της δύναμης και των οικονομικών συμφερόντων τους, τελικά λειτουργούν αρνητικά -σε εκβιαστικό βαθμό- για τις ειλημμένες και μελλοντικές δεσμεύσεις των ανεπτυγμένων.

 Η κλιματική αλλαγή δεν είναι η πρώτη περιβαλλοντική πρόκληση που χρειάζεται να αντιμετωπίσει η Γη, οι άνθρωποι και η τεχνολογία. Έρευνες διεξάγονται εδώ και δεκαετίες, είτε για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ιδιαίτερα των αστικών περιοχών, είτε για την προστασία της στιβάδας του όζοντος από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 -φαινόμενα που επίσης συνδέονται με την υπερθέρμανση του πλανήτη- και από το 1997 για την κλιματική αλλαγή.

 Οι ανανεώσιμες, βιώσιμες και περιβαλλοντικά συμβατές μορφές ενέργειας αποτελούν την εναλλακτική λύση ώστε να ικανοποιούνται οι ανάγκες και η ζήτηση ενώ δεν θα εντείνεται το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Καλύπτουν ήδη το 20% της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρισμού και το 13% σε βασική κατανάλωση ενέργειας, με το μεγαλύτερο ποσοστό να χρησιμοποιείται στις αναπτυσσόμενες χώρες (47% στην Αφρική) [1] αλλά και σε ανεπτυγμένες που χρησιμοποιούν σε μεγάλη κλίμακα ΑΠΕ, όπως οι ευρωπαϊκές Σουηδία, Λιθουανία, Φινλανδία και Πορτογαλία[2].

 Επειδή τα στοιχεία κρύβουν σε μερικές περιπτώσεις περισσότερα από όσα απεικονίζουν, η Σουηδία εμφανίζεται μεν στις καλύτερες θέσεις όσον αφορά στις εκπομπές CO2, στην διάδοση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στις πολιτικές που εφαρμόζει, όπως φαίνεται και στην κατάταξη για το 2013 (Παράρτημα VI), ωστόσο η σουηδική κρατική εταιρία παραγωγής ενέργειας Vettenfall[3] χρησιμοποιεί λιγνίτη, περιλαμβάνεται στις 30 πιο ρυπογόνες της Ευρώπης με τρείς μονάδες της που λειτουργούν στην Γερμανία ενώ οι εκπομπές CO2 του εργοστασίου που λειτουργεί στο εσωτερικό της, είναι διπλάσιες από τις συνολικές εκπομπές της χώρας. Επίσης θεωρείται οτι εάν στις εγχώριες εμπομπές συνυπολογίζονταν με εκείνες των χωρών όπου ενεργοποιείται η εταιρία, η Σουηδία θα βρισκόταν στις κορυφαίες χώρες σε κατά κεφαλήν εκπομπές CO2[4].
Ασφαλώς δεν αποτελεί την μοναδική περίπτωση υποκριτικής πολιτικής χωρών, εταιριών ή θεσμικών οργάνων, όπως είδαμε στην περίπτωση των «ενσωματωμένων» ρύπων της Βρετανίας, των δανείων που χορηγεί η γερμανική τράπεζα KfW και άλλων περιπτώσεων που θα δούμε στην συνέχεια.

(VI)

image002

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)

 Ως ανανεώσιμες, νοούνται οι πηγές ενέργειας οι οποίες μπορούν να ανατροφοδοτούν την παραγωγή τους χωρίς να καταναλώνουν επιπλέον καύσιμο. Οι κυριότερες χρησιμοποιούμενες μέθοδοι είναι:

  • Αιολική ενέργεια. Η παραγωγή προέρχεται από την κίνηση ανεμογεννητριών οι οποίες μετατρέπουν τα ρεύματα αέρα σε ενέργεια. Θεωρείται κατάλληλη για παροχή ενέργειας σε μη αστικές ή αγροτικές περιοχές, ενώ έχει ως προαπαιτούμενο την κίνηση ανέμων στην περιοχή και τις εκτάσεις για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, οι οποίες μπορούν να τοποθετηθούν και μέσα στην θάλασσα, κοντά σε παράλια, προκειμένου να επιτυγχάνεται μέγιστη εκμετάλλευση των ανέμων.

Το σημαντικότερο μειονέκτημα που παρουσιάζει είναι οτι δεν αποθηκεύεται και ως εκ τούτου υπάρχει το ενδεχόμενο να μην συμπίπτει χρονικά η ζήτηση ενέργειας με την κίνηση των ανέμων[5], ωστόσο πιστεύεται οτι θεωρητικά υπάρχει η δυνατότητα να παράγει 40 φορές την τρέχουσα ζήτηση σε ηλεκτρική ενέργεια[6]. Στην Ελλάδα, μέχρι το τέλος του 2012, η αιολική ενέργεια παρείχε 1.749 MW (Megawatts), δηλαδή το 6% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, έναντι 7% της ΕΕ και 16% της Ισπανίας, 17% της Πορτογαλίας και 6% της Κύπρου –χωρών της Μεσογείου[7].

  •  Υδροηλεκτρική ενέργεια. Παράγεται από την παροχέτευση υδάτων των ποταμών κυρίως, -με αξιοποίηση της ροής και της πτώσης τους ή μέσω φραγμάτων- αλλά και της θαλάσσιας κίνησης σε τουρμπίνες οι οποίες μετατρέπουν την ροή και την δύναμή τους σε  ηλεκτρική ενέργεια[8].

Θεωρείται πηγή χαμηλού κόστους και μέχρι το 2010, παρείχε το 16,1% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ωστόσο επικρίνεται για την παρέμβαση που απαιτείται στην ροή των ποταμών και των οικοσυστημάτων τους, όσο και για τα μεγάλης κλίμακας έργα που απαιτούνται για την κατασκευή υδροηλεκτρικών φραγμάτων[9], ζήτημα που έχει ανακύψει και στην Ελλάδα με τα έργα της εκτροπής του Αχελώου.

Στην Ελλάδα λειτουργούν 15 υδροηλεκτρικοί σταθμοί ισχύος 62,90 MW σύμφωνα με στοιχεία της ΔΕΗ Ανανεώσιμες[10], οι οποίοι παρήγαγαν το 2010, το 12% της ηλεκτρικής ενέργειας[11].

  • Ηλιακή ενέργεια. Χρησιμοποιεί την ηλιακή ακτινοβολία για την παραγωγή θέρμανσης και ηλεκτρισμού, η οποία συλλέγεται μέσω φωτοβολταϊκών ηλιακών συλλεκτών ή μηχανών θερμότητας και μετατρέπεται σε θερμική ή μηχανική και τέλος σε ηλεκτρική ενέργεια. Προς το παρόν παρέχει μόνο το 1% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας, ωστόσο η σχετική τεχνολογία εξελίσσεται και το κόστος μειώνεται, οπότε αναμένεται περαιτέρω εξάπλωση της χρήσης της[12].

Στην Ελλάδα, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, η συνολική ισχύς των οποίων ανέρχεται το 2013 σε 1.836 MW[13], αυξήθηκε το 2012 πάνω από τις προσδοκίες, ως αποτέλεσμα των κινήτρων μέσω επιδοτήσεων, τα οποία όμως αναμένεται να μειωθούν ή να καταργηθούν (σύμφωνα και με τον εκπρόσωπο του ΥΠΕΚΑ, όπως θα δούμε) και στα πλαίσια της αύξησης της τιμής των καυσίμων και την μείωσης των τιμών των συλλεκτών. Η αύξηση της παραγωγής ηλιακής ενέργειας ωστόσο λειτούργησε αρνητικά για το ισοζύγιο της αγοράς ενέργειας, των χρηματοδοτήσεων ΑΠΕ και των κρατικών εσόδων[14].

  • Βιομάζα. Πρόκειται για φυτικό υλικό το οποίο μέσω της φωτοσύνθεσης αποθηκεύει την ηλιακή ενέργεια και αναπαράγεται απεριόριστα. Ο ορθολογικός και αποτελεσματικός τρόπος χρήσης της όσο και τα αποτελέσματα κόστους-απόδοσης έχουν αμφισβητηθεί στις ΗΠΑ. Επίσης επικρίνεται επειδή η καύση της παράγει CO2 εξίσου με τα ορυκτά καύσιμα ωστόσο οι υποστηρικτές της προβάλλουν το επιχείρημα οτι δεν πρόκειται για «νέο άνθρακα» αλλά για ανακύκλωση της ποσότητας που είχαν απορροφήσει τα φυτά κατά την φωτοσύνθεση. Παράγεται από καύση φυτικών και ζωικών υπολειμμάτων ή από καλλιέργειες που προορίζονται για χρήση ως βιομάζα[15]. Στην Ελλάδα σύμφωνα με Υπουργική Απόφαση, απαγορεύεται η χρήση βιομάζας για την θέρμανση και την παραγωγή ενέργειας σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη[16].
  • Από την βιομάζα παράγονται βιοκαύσιμα κατάλληλα για τα μεταφορικά μέσα τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως σε ΗΠΑ και Βραζιλία[17], αν και δεν έχουν πείσει τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, ο οποίος ενίσταται στην διάθεση εκτάσεων για την καλλιέργεια μη-παραγωγικών και μη-βρώσιμων φυτών, ενώ προτείνει την παραγωγή βιομάζας από «υποπροϊόντα, απόβλητα και κατάλοιπα»[18]. Βιοκαύσιμα όπως η βιοαιθανόλη και το βιοντίζελ, αποτέλεσαν διεθνώς το καύσιμο κίνησης στις μεταφορές το 2010, σε ποσοστό 2,7%, ενώ η Ελλάδα στα πλαίσια των δεσμεύσεών της, θα πρέπει να αντικαταστήσει τα καύσιμα για τις μεταφορές κατά 10% από βιοκαύσιμα μέχρι το 2020[19].
  • Γεωθερμική ενέργεια. Χρησιμοποιεί την θερμότητα από το εσωτερικό της Γης, η οποία βρίσκει διέξοδο μέσω θερμών πηγών, η εκμετάλλευση των οποίων μπορεί να παράγει ενέργεια. Η Ισλανδία εκμεταλλεύεται την γεωθερμική ενέργεια για την παραγωγή ηλεκτρισμού, ενώ στην Ελλάδα, χρησιμοποιείται σε κυρίως σε θερμοκήπια και ιαματικά λουτρά και σπανιότερα στην θέρμανση κτηρίων.  χρήση και ωκεανογενής από την κίνηση των ωκεάνιων ρευμάτων εξαιτίας της γήινης κίνησης και βαρύτητας και οι δύο σε περιορισμένη κλίμακα και βέβαια με τον περιορισμό της ύπαρξης των απαραίτητων πηγών, η πρώτη ιδιαίτερα στην Ισλανδία και η δεύτερη στην διώρυγα του Παναμά[20].

Η προσαρμογή, οι κατασκευές και οι εγκαταστάσεις που είναι απαραίτητες για την εκμετάλλευση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας απαιτούν επενδύσεις, ενώ η ευρεία διάδοση και η χρήση τους θα προϋπέθεταν την σκόπιμη μείωση της εξόρυξης των ορυκτών καυσίμων επάνω στα οποία έχει δομηθεί η καταναλωτική κοινωνία και από τα οποία χώρες και κολοσσιαίες εταιρίες αποκομίζουν τεράστια, σχεδόν ασύλληπτα κέρδη.

Οι πιθανότητες να εξασφαλίζεται το σύνολο της ενέργειας παγκοσμίως από ανανεώσιμες πηγές είναι χαμηλές στο ορατό μέλλον και εφόσον υπάρχουν εκμεταλλεύσιμα αποθέματα ορυκτών καυσίμων. Έρευνες ωστόσο αποδεικνύουν οτι είναι δυνατόν μέχρι το 2050 να παράγεται το σύνολο της ενέργειας από ΑΠΕ και οτι η αντίθετη πολιτική, απλώς εξαντλεί τον πλανήτη και υπονομεύει την ζωή πάνω σε αυτόν[21]. Στο μεταξύ, γίνονται προσπάθειες εξάπλωσής τους  και ήδη χρησιμοποιούνται στις μισές από τις νέες εγκαταστάσεις.

Η Λατινική Αμερική ήδη συμπεριλαμβάνει κατά 58% τις ΑΠΕ στο ενεργειακό της μείγμα, ενώ οι ΗΠΑ αύξησαν την χρήση ηλιακής ενέργειας κατά 50% και της υδροηλεκτρικής και  αιολικής κατά 25% και ο Καναδάς ο οποίος παράγει το 60% της συνολικής του ενέργειας από υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις, την αύξησε κατά 7%, ενώ διπλασίασε το ποσοστό αιολικής ενέργειας το 2011.

Στην Ευρώπη, το ποσοστό των ΑΠΕ αυξήθηκε κατά 26% , ενώ η Βρετανία παρουσίασε αύξηση 65% και η Ιταλία πενταπλασίασε το ποσοστό της. Δυστυχώς, η Ισπανία φαίνεται να μείωσε το ποσοστό από 33 σε 29%, ως αποτέλεσμα των πολιτικών που οφείλονται στην οικονομική κρίση[22].

Στην Ευρώπη-27 χωρών-μελών οι ΑΠΕ το 2010 αντιπροσώπευαν το 14,3% της κατανάλωσης για θέρμανση, το 19,6% για ηλεκτρισμό και το 4,7% για καύσιμα μεταφορών, ενώ η συνολική συμμετοχή του 12,5% δείχνει επίτευξη κατά 60% του στόχου για το 2020, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος[23] .

Ας έχουμε υπ’ όψιν οτι κάποια εντυπωσιακά ποσοστά οφείλονται στην πολύ μικρή συμμετοχή των ΑΠΕ στην παραγωγή ενέργειας μέχρι πρότινος (αύξηση 50% μπορεί να σημαίνει οτι το 1% έγινε 1,5), φανερώνουν ωστόσο την τάση και την ανάγκη μείωσης της εξάρτησης από τα -εισαγόμενα- ορυκτά καύσιμα.

Στην Ελλάδα, η φύση έχει παράσχει μεν τα «δώρα» της παρατεταμένης ηλιοφάνειας και των ανέμων, τα οποία προβάλλει ο τομέας του τουρισμού, αλλά εγκαταλείπονται στην σφαίρα του τυχαίου χωρίς να γίνεται μεθοδευμένη προσπάθεια διοχέτευσής τους στην παραγωγή ενέργειας. Όπως είδαμε, η ηλεκτροπαραγωγός ΔΕΗ όσο και το οργανωμένο κράτος, απλώς περιορίζονται στην «συμμόρφωση» προς τις οδηγίες της ΕΕ -όταν αυτό είναι αναπόφευκτο-, αντί να αποφασίζουν στρατηγικές ωφέλιμες για το μέλλον της χώρας, των κατοίκων και του περιβάλλοντος. Η ενέργεια που παράγεται από ΑΠΕ περιορίζεται στο μισό του στόχου για το 2020 και είναι ο αγωγός TAP και οι υδρογονάνθρακες, για την εξόρυξη των οποίων δεν υπάρχει ουδεμία εθνική υποδομή και τεχνολογία, που προβάλλονται ως το μάννα εξ ουρανού και για τους οποίους δρομολογείται η διάθεση μέρους των κεφαλαίων από τα ΕΣΠΑ (2014-2020)[24].

Όπως μας είπε ο υπεύθυνος του ΥΠΕΚΑ[25] για την Ελλάδα: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε τρομερή άνοδο των εφαρμογών ΑΠΕ αλλά δεν φτάνουν από μόνες τους να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας. Οι νέες τεχνολογίες έχουν κόστος. Έχουμε ήλιο αλλά τα φωτοβολταϊκά δεν είναι απλή υπόθεση και η εφαρμογή τους και η ανάπτυξή τους προϋποθέτει μια σειρά άλλων ενεργειών. Γίνονται κάποιες προσπάθειες να αναπτυχθούν πάνω σε κτίρια, στο έδαφος στις αγροτικές περιοχές.»

Όσον αφορά στο κόστος σε σχέση με την αντίστοιχη μείωση των δαπανών για ορυκτά καύσιμα, εύστοχα επεσήμανε οτι: «Δυνητικά και στο μέλλον [θα υπάρξει μείωση], αλλά μόνο εφόσον υπάρχει τρομερά μεγάλη εφαρμογή, η οποία όμως προϋποθέτει λεφτά. Είναι ένα κόστος και αυτή την στιγμή συνέχεια μειώνονται τα κίνητρα απόδοσης τα οποία δίνουμε για να βάλει ο κόσμος φωτοβολταϊκά.

Το ξεκίνησε [επιδοτήσεις για ΑΠΕ] η Ισπανία όπου έδιναν κίνητρα για να βάλει ο κόσμος φωτοβολταϊκά αλλά κι αυτοί δεν έχουν πια λεφτά, αρχίζουν λοιπόν και μειώνουν τις τιμές τις οποίες είχαν υποσχεθεί. Υπάρχουν τα προβλήματα της οικονομικής κρίσης τα οποία ταλανίζουν τους πάντες αλλά γίνονται βήματα. Έχει γίνει ανάπτυξη αλλά από μόνη της δεν φθάνει να καλύψει ενεργειακές ανάγκες.»

Tο δε μεγαλεπήβολο πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ το οποίο τέθηκε σε ισχύ το 2012[26] και σύμφωνα με τον πρώην υπουργό ΠΕΚΑ Γιώργο Παπακωνσταντίνου θα είχε την δυνατότητα να παράγει 10.000 MW από ηλιακή ενέργεια τα οποία θα εξήγαγε η Ελλάδα προς την Γερμανία[27], μοιάζει με ένα ακόμα «σχέδιο φάντασμα» των ελληνικών κυβερνήσεων το οποίο εγκρίθηκε χωρίς να ληφθούν υπ’ όψιν παράγοντες τους οποίους είχαν επισημάνει φορείς της αγοράς ενέργειας της Γερμανίας[28].

Η μεταφορά ενέργειας κρίθηκε ασύμφορη και όπως μας είπε ο υπεύθυνος του ΥΠΕΚΑ: «Ήταν μια εφαρμογή όπου μπαίνουν φωτοβολταϊκά και θα έπρεπε να πηγαίνει ενέργεια στην Γερμανία. Δεν είναι τόσο απλό, γιατί υπάρχει το θέμα της διανομής, δεν είναι μόνο η παραγωγή. Αυτά είναι καλά, τα φτιάχνεις για να δίνουν στην γύρω περιοχή ώστε να μην έχεις απώλειες. Είναι μου φαίνεται σε μια φάση συζήτησης ακόμα. Μπορεί να γίνει κάποια στιγμή.»

Όντως η όποια πρόοδος έχει σημειωθεί δεν είναι αρκετή, ούτε για τους ανθρώπους -ως καταναλωτές που πληρώνουν το αντίτιμο της ενέργειας και ως πολίτες που πρέπει να έχουν λόγο στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία και την ποιότητα ζωής τους-, ούτε για την Γη. 

 

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Α.Π.Ε. (ΚΑΙ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ) ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ   2011

 image001

[Στον χάρτη εμφανίζεται το ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ανά περιοχές, το 2011]

ΠΗΓΗ: Enerdata

(V)

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ Α.Π.Ε. ΣΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΜΕ ΟΜΑΛΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΖΩΝΗΣ

image001

Οι επιδόσεις δείχνουν ακόμα μια φορά τα υψηλά ποσοστά της Νορβηγίας και της Σουηδίας που βρίσκονται εντός στόχων και δεσμεύσεων, σε αντίθεση με χώρες όπως η Ελλάδα η οποία βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο των 27 χωρών-μελών της ΕΕ.

ΠΗΓΗ: European Environment Agency


[5]  The Encyclopedia of Alternative Energy and Sustainable Living http://www.daviddarling.info/encyclopedia/W/AE_wind_energy.html (26.5.2013)

[6]  Evaluation of global wind power, Cristina L. Archer and Mark Z. Jacobson, 2005 

http://www.stanford.edu/group/efmh/winds/global_winds.html (26.6.2013)

[9]   Worldwatch Institute http://www.worldwatch.org/node/9527 (26.5.2013)

[10]  ΔΕΗ Ανανεώσιμες http://www.ppcr.gr/Energy.aspx?C=%2026 (3.6.2013)

[12]  Worldwatch Institute http://www.worldwatch.org/node/5086 (26.5.2013)

[15]  Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) http://www.cres.gr/kape/energeia_politis/energeia_politis_biomass_kalier_uk.htm (3.6.2013)

[25]  Κυριάκος Ψύχας, Διεύθυνση Ελέγχου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης και Θορύβου

[26]  ΦΕΚ, Τεύχος Πρώτο, αρ. 70/30.3.2012

Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στη Βαρσοβία: κυριαρχία του ανθρακικού λόμπι και αντιδράσεις


???????????????????????????????Υπό τη βαριά σκιά των χιλιάδων θυμάτων και των καταστροφών που άφησε πίσω του ο τυφώνας Χαϊγιάν, η πιο πρόσφατη από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής που έπληξε τις Φιλιππίνες, πραγματοποιήθηκε 11-22 Νοεμβρίου στη Βαρσοβία η Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή COP19/CMP9, με τη συμμετοχή τουλάχιστον 190 χωρών.

Η εναρκτήρια ομιλία του εκπροσώπου των Φιλιππίνων Ναντέρεφ ‘‘Γιέμπ’’ Σάνο υπήρξε συγκινητική, αφού μίλησε όπως είπε, «για λογαριασμό των αμέτρητων ανθρώπων που δεν μπορούν πλέον να μιλήσουν για λογαριασμό τους», δηλαδή τα θύματα και τους κατοίκους των χωρών που υφίστανται τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη και ιδιαίτερα εκείνων που χωρίς να «απολαμβάνουν» τα οφέλη της βιομηχανικής ανάπτυξης και χωρίς να συμβάλουν με εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2), υφίστανται καταστροφές και απώλειες. Ο ίδιος δήλωσε οτι θα απέχει από τροφή στη διάρκεια της Διάσκεψης ως ένδειξη συμπαράστασης στους συμπατριώτες του και μέχρι την εξαγωγή ουσιαστικού αποτελέσματος από τις συζητήσεις, ενώ χαρακτήρισε «παράνοια» την υπόθεση της κλιματικής κρίσης «την οποία πρέπει να σταματήσουμε εδώ, στη Βαρσοβία».

Τραγική ειρωνεία αποτελεί οτι ο Σάνο στην περσινή Διάσκεψη της Ντόχα, Κατάρ, όταν η πατρίδα του πάλι θρηνούσε θύματα από τον τυφώνα Μπόφα, είχε εκφράσει την ελπίδα οι αποφάσεις «να υπακούν στις απαιτήσεις των επτά δισεκατομμυρίων κατοίκων της γης».

Η διοργανώτρια Πολωνία, που υπέστη καταστροφές τον περασμένο χειμώνα από τις πλημμύρες εξαιτίας των καταρρακτωδών βροχών στην βόρεια Ευρώπη, μόνο με την φιλοξενία της συμβάλλει θετικά στην υπόθεση της κλιματικής αλλαγής. Στην διόλου τιμητική 19η θέση στις εκπομπές CO2 και ένατη στην παραγωγή άνθρακα παγκοσμίως, με αποθέματα λιγνίτη και φυσικού αερίου τα οποία εκμεταλλεύεται και με δηλωμένη την πρόθεση να αναπτύξει μονάδες πυρηνικής ενέργειας, έχει αιτηθεί από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, να της παρασχεθεί μεγαλύτερος χρόνος συμμόρφωσης με τους στόχους του 20/20/20, ενώ έχει τοποθετηθεί αρνητικά για τον Οδικό Χάρτη Μειώσεων των Εκπομπών μετά το 2020.

Η Εκτελεστική Γραμματέας της Συνθήκης Πλαισίου του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), Κριστιάνα Φιγκέρες, επικρίθηκε για την ομιλία της την περασμένη Δευτέρα στην αμφιλεγόμενη Διεθνή Σύνοδο Κορυφής για τον Άνθρακα, που διεξαγόταν παράλληλα με τις κλιματικές συνομιλίες στην Βαρσοβία. Η Γραμματέας κάλεσε τις βιομηχανίες άνθρακα «να αλλάξουν άμεσα και δραστικά», αναφέροντας το μάλλον οξύμωρο: «Ως τώρα έχει γίνει απολύτως σαφές οτι περαιτέρω επενδύσεις στον τομέα του άνθρακα μπορούν να προχωρήσουν μόνο εάν είναι συμβατές με το όριο των δύο βαθμών κελσίου [ανόδου της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας]».

Την ίδια ώρα, ακτιβιστές της Greenpeace σκαρφάλωσαν στην πρόσοψη του κτηρίου του Υπουργείου Οικονομικών όπου γινόταν η Σύνοδος και ανάρτησαν πανώ που έγραφε: «Ποιος κυβερνά την Πολωνία; Η βιομηχανία άνθρακα ή ο λαός;»

ClimateProtestsPoland_640Διαδηλωτές και από περιβαλλοντικές οργανώσεις της Γερμανίας και χωρών της Αφρικής, πήραν μέρος σε πορεία που οργάνωσε το Κόμμα Πρασίνων της Πολωνίας, αντιδρώντας στην ταυτόχρονη διοργάνωση συνομιλιών για τον άνθρακα και για την κλιματική αλλαγή αλλά και στην αρνητική στάση κρατών για τις εκπομπές CO2, με συνθήματα όπως: «Δεν υπάρχει πλανήτης Β» και «Αφήστε το κάρβουνο μέσα στο έδαφος».

Εύλογα γεννιέται το ερώτημα, τί θετικό μπορεί να προκύψει από την Διάσκεψη σε καθεστώς οικονομικής ύφεσης, προσπάθειας ανάκαμψης από πολλές χώρες, έξαρσης της βιομηχανικής παραγωγής σε άλλες, διαρκούς -στα όρια της εμμονής- ενεργειακής ανασφάλειας των βιομηχανικών χωρών, μετάθεσης των περιβαλλοντικών ευθυνών στους «άλλους» και χωρίς αποσαφηνισμένο καθεστώς για μεγάλους ρυπαντές (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία και όχι μόνο) οι οποίοι «απολαμβάνουν» τον χαρακτηρισμό των αναπτυσσομένων χωρών και απαλλάσσονται από τις δεσμεύσεις για μειώσεις των εκπομπών τους και από τα συνεπαγόμενα κόστη.

Οι ΗΠΑ, δεύτερες μετά την Κίνα στις εκπομπές CO2, σύμφωνα με τον απεσταλμένο τους, αντί περαιτέρω δεσμεύσεων «έχουν επικεντρωθεί» και «βρίσκονται στον σωστό δρόμο» για την επίτευξη της μείωσης των εκπομπών τους κατά 17% από το 2005, μέχρι το 2020, η Ιαπωνία υπαναχώρησε από τους στόχους της για την περικοπή των εκπομπών της, ενώ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση απέρριψαν την πρόταση αναπτυσσόμενων χωρών να μετρηθεί η διαχρονική συμβολή κάθε χώρας στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Η έκθεση της IPCC

Με δεδομένο τον μάλλον προπαρασκευαστικό ρόλο της φετεινής Διάσκεψης για τις συμφωνίες που προσδοκώνται στην διάσκεψη του Παρισιού το 2015 και με πρόσφατη ακόμα την 5η Έκθεση Αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο και η συνοπτική έκδοσή της δημοσιεύτηκε την ημέρα της έναρξης της Διάσκεψης, «μεγάλο στοίχημα» παραμένουν οι χρηματοδοτήσεις.

Κυρίαρχα οικονομικά θέματα αποτελούν: Η από το 2009 στην Κοπεγχάγη δέσμευση των ανεπτυγμένων χωρών να καταβάλουν 10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μέχρι το 2012, που θα αυξηθούν σταδιακά στα 100 δισ. δολάρια μέχρι το 2020, προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, προκειμένου να αναπτύξουν «καθαρές» τεχνολογίες, η ενεργοποίηση του Πράσινου Κλιματικού Ταμείου (Green Climate Fund), στόχος του οποίου είναι «να υποστηρίξει έργα, προγράμματα, πολιτικές και άλλες δραστηριότητες στις αναπτυσσόμενες χώρες Μέλη με την χρήση θεματικών πλαισίων χρηματοδοτήσεων», σύμφωνα με το προταθέν προσχέδιο και ο μηχανισμός «απωλειών και ζημιών» ο οποίος θα παρέχει αποζημιώσεις στις χώρες που πλήττονται από αναπόφευκτα κλιματικά φαινόμενα.

Οικονομικής θεματολογίας αναμενόταν και η τετραήμερη συνάντηση υψηλόβαθμων κυβερνητικών στελεχών με την παρουσία του Γ.Γ. του ΟΗΕ Μπαν Κι-μουν, από την περασμένη Τρίτη. Οι πρώτες ανακοινώσεις δικαίωσαν τον Μπράντον Γου, ανώτερο αναλυτή της Action Aid, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει «εκκωφαντική» την σιωπή των πλούσιων χωρών όταν τους ζητείται να δώσουν συγκεκριμένες πληροφορίες για το ύψος και τον χρόνο των χρηματοδοτήσεων, παρότι «η κλιματική χρηματοδότηση και η μεταφορά τεχνογνωσίας είναι κρίσιμες για τις αναπτυσσόμενες χώρες, ιδιαίτερα για τις πιο ευάλωτες όπως οι Φιλιππίνες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν την παγκόσμια κλιματική κρίση», όπως είπε.

Οι πλούσιες χώρες, κατά τον Γου, «υποδεικνύουν τον ιδιωτικό τομέα, παρότι παραδέχονται οτι οι επενδύσεις του δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πλέον φτωχών και ευάλωτων. Πρόκειται για απαράδεκτη αποφυγή της ηθικής και νομικής ευθύνης», κάτι που επιβεβαιώνει η ατζέντα των συνομιλιών κορυφής.

Ωστόσο, το «δια ταύτα» για τη συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων της γης, παραμένει η μείωση των εκπομπών CO2 και άλλων αερίων θερμοκηπίου (GHG), στον αντίποδα του πλουτισμού εκείνων που εκμεταλλεύονται τα ορυκτά καύσιμα. Απώτερος στόχος οφείλει να είναι ο περιορισμός της ανόδου της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας κάτω από τους 2°C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, δεδομένου οτι, όπως υπενθύμισε η Φιγκέρες στην εισαγωγική ομιλία της, η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει πλησιάσει (και τον περασμένο Μάιο έφθασε) τα 400 σωματίδια ανά εκατομμύριο (ppm), την υψηλότερη από το 1958.

Η IPCC στην έκθεσή της χαρακτηρίζει την υπερθέρμανση αδιαμφισβήτητη με βάση τις κλιματικές μεταβολές που έχουν μελετηθεί, θεωρεί ως «εξαιρετικά πιθανή» αιτία της την ανθρώπινη επέμβαση και χαρακτηρίζει «σαφή» και αυξημένη από την προηγούμενη έκθεση την ανθρώπινη επίδραση στο κλιματικό σύστημα και στον κύκλο υδάτων.

Ως αποτέλεσμα: «Η ατμόσφαιρα και οι ωκεανοί έχουν θερμανθεί, οι ποσότητες χιονιού και πάγων έχουν ελαττωθεί, η στάθμη της θάλασσας έχει ανέλθει και οι συγκεντρώσεις αερίων θερμοκηπίου έχουν αυξηθεί».

Για τον άνθρακα και τα βιοχημικά αέρια σημειώνει: «Οι ατμοσφαιρικές συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και υποξειδίου του αζώτου έχουν αυξηθεί σε πρωτοφανή επίπεδα στα τελευταία 800.000 χρόνια. Οι συγκεντρώσεις CO2 έχουν αυξηθεί κατά 40% από την προβιομηχανική εποχή, πρωτίστως από τις εκπομπές των ορυκτών καυσίμων και δευτερευόντως από τις εκπομπές χρήσης της γης. Οι ωκεανοί έχουν απορροφήσει το 30% των ανθρωπογενών εκπομπών CO2, με αποτέλεσμα την οξίνιση των υδάτων τους».

Για την αναστρεψιμότητα των φαινομένων καταλήγει στο δυσοίωνο συμπέρασμα οτι οι σωρευτικές εκπομπές θα καθορίσουν την μέση παγκόσμια θέρμανση μέχρι ή και μετά το τέλος του 21ου αιώνα, ενώ η διατήρηση των εκδηλώσεών της ακόμα και αν οι εκπομπές μηδενιστούν σημαίνει «αισθητή μακραίωνη δέσμευση στην κλιματική αλλαγή που δημιουργήθηκε από το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον των εκπομπών CO2».

ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΕΤΡΙΔΟΥ

ΠΗΓΗ: Οικοτριβές
Κυριακή 1.12.2013